singles – η νέα αστική φυλή Νοεμβρίου 6, 2007

Το ιστολόγιο αυτό αποτελεί μέρος μιας μεταπτυχιακής εργασίας που ασχολείται με τους singles και τον ιδανικό τρόπο διαβίωσης τους. Συγκεκριμένα η εργασία ασχολείται κυρίως με την εκπόνηση μελέτης συγκροτήματος κατοικιών για εργένηδες βασισμένο στο μοντέλο του cooperative housing (cohousing).

Δυστυχώς ελληνικός όρος δεν υπάρχει για να περιγράψει αυτή την ομάδα των ανθρώπων, οπότε θα αναγκαστούμε να χρησιμοποιήσουμε τον παραπάνω όσο παρωχημένος και αν ακούγεται. Ποιοι ακριβώς όμως είναι οι singles?Μια πρώτη ερμηνεία δίνεται στην Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Single_%28relationship%29

Θα μπορούσαμε να πούμε πως ο όρος “single” περιγράφει όλες αυτές τις περιπτώσεις των ανθρώπων που δεν έχουν μια μόνιμη σχέση, συζυγική, ή απλά «ερωτική». Με τη συχνότητα βεβαίως που ξεκινούν και διαλύονται οι ερωτικές σχέσεις των ανθρώπων σήμερα (συμπεριλαμβανομένων και των συζυγικών) δεν υπάρχει τίποτα μονιμότερο του προσωρινού…αλλά αυτό είναι ένα άλλο ανεξάντλητο θέμα που δεν είναι η ώρα να αναλυθεί.

Στην ομάδα των singles, λοιπόν ανήκουν όλοι εκείνοι που είτε επειδή το επέλεξαν ή όχι δεν διατηρούν μόνιμη ερωτική σχέση με κάποιον άλλο. Μπορεί να έχουν φίλους, συγκάτοικους, αδέρφια, γονείς και λοιπούς συγγενείς να έχουν παιδιά, σκυλιά, και λοιπά κατοικίδια, αλλά (σχεδόν) κάθε βράδυ στο κρεβάτι πέφτουν μόνοι, εκτός κι αν έχει ξεμείνει κανένας κολλητός στο σπίτι γιατί και εκείνος μόλις χώρισε…Οι singles δεν είναι νέα κοινωνική ομάδα. Κάποτε τους ονομάζαμε περιφρονητικά “γεροντοπαλίκαρα” και “γεροντοκόρες” ή “ζωντοχήρες”.

Το άξιο προσοχής που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια είναι πως έχουν αυξηθεί δυσανάλογα σε σχέση με όλους όσους έχουν μια μακροχρόνια σχέση, είναι παντρεμένοι ή έχουν οικογένεια. Στις κρίσιμες ηλικίες των 25-50, κατά τις οποίες κανείς κάποτε ήταν ήδη παντρεμένος με παιδιά οι άνθρωποι σήμερα διανύουν μια πιο μοναχική ζωή. Και το σημαντικότερο, τo lifestyle των σημερινών singles κάθε άλλο παρά προς περιφρόνηση είναι. Ολόκληρη η βιομηχανία στηρίζεται στον single καταναλωτή, πολύ απλά επειδή έχει σε αντίθεση με άλλοτε, που δεν ήταν μόνος, περισσότερο χρόνο και χρήματα για τον εαυτό του. Συνειδητή επιλογή ή αναγκαστική λύση? Δεν είμαστε εδώ για να το κρίνουμε. Αυτό στο οποίο εστιάζουμε είναι το γεγονός ότι οι singles υπάρχουν και οι ζωές τους έχουν αποκτήσει τέτοιο ενδιαφέρον ώστε να γίνονται σενάρια για ταινίες και τηλεοπτικές σειρές, θέματα για μυθιστορήματα και άρθρα στις εφημερίδες μέχρι αντικείμενο κοινωνικών και ψυχολογικών ερευνών. Εν τέλει αυτή η «αστική φυλή» όπως την ονομάζει ο Ethan Watters στο βιβλίο του (“Urban Tribes”) τείνει όπως δείχνουν τα πράγματα να υπερισχύσει του πατροπαράδοτου οικογενειακού θεσμού. Πρόκειται λοιπόν για μια ομάδα που εγκαταλείπει τους οικογενειακούς δεσμούς και αρχίζει να δίνει μεγαλύτερη σημασία στην αξία της φιλίας και της ομαδικότητας – ή μήπως ενδίδει όλο και περισσότερο στην επιθυμία του συστήματος για υπερκαταναλωτικά όντα που αδυνατούν με τα νέα δεδομένα να συμβιβαστούν στις υποχωρήσεις και υποχρεώσεις του οικογενειακού βίου?

Μέχρι οι απανταχού κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, ανθρωπολόγοι και λοιποί επιστήμονες να απαντήσουν στα ερωτήματα αυτά κάποιος θα πρέπει να ασχοληθεί ουσιαστικά με τις ανάγκες των ανθρώπων αυτών.

Θα δανειστώ την θεωρία ενός μεγάλου Ψυχολόγου του A. Maslow που μιλάει για την ιεράρχηση των αναγκών του ανθρώπου(“Maslow’s Hierarchy of Needs”) για να αναφερθώ σε αυτές. Βασιζόμενοι, λοιπόν σε αυτή την ιεράρχηση οι ανάγκες μας ποικίλλουν ξεκινώντας από τις πλέον βασικές, ή αλλιώς «φυσιολογικές» μέχρι τις ανώτερες που έχουν να κάνουν με την αναγνώριση, την συντροφικότητα, την αγάπη, την έκφραση. Το κύριο θέμα της εργασίας μας είναι η κατοικία των singles. Μια νέα μορφή κατοικίας που σαν σκοπό θα έχει να καλύψει όλες τις παραπάνω ανάγκες που ο κάθε άνθρωπος έχει, και μέσα από τον θεσμό της οικογένειας παραδοσιακά κάλυπτε.

Τι συμβαίνει όμως σε αυτούς τους ανθρώπους που είναι μόνοι? Ποια θα ήταν η ιδανική μορφή κατοικίας που παράλληλα με την ανάγκη για στέγαση θα κάλυπτε και αυτήν της ταύτισης σε μια ομάδα, της εμπιστοσύνης, της δημιουργίας και της φροντίδας? Singles or not θέλουμε τή γνώμη σας, τα σχόλια σας, τη συμμετοχή σας. Αν γνωρίζετε κάποιες αναφορές (βιβλία, εργασίες, μελέτες, έρευνες, ταινίες κ.τ.λ) μπορείτε να τις αναρτήσετε σε αυτό εδώ το ιστολόγιο. Αν πληροίτε τα χαρακτηριστικά ενός single μπορείτε ανώνυμα να συμπληρώσετε το ερωτηματολόγιο που θα βρείτε εδώ. Μόλις συμπληρωθούν τουλάχιστον 100 ερωτηματολόγια θα αναρτηθούν τα αποτελέσματά τους και μαζί με όλη την υπόλοιπη συλλογή των στοιχείων θα επιχειρήσουμε να δημιουργήσουμε την τυπολογία της κατοικίας των singles με βάση την ταυτότητα τους και τις ανάγκες τους. Η συγκομιδή των στοιχείων θα γίνει μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2008 οπότε και θα εκπονηθεί η θεωρητική εργασία για να παραδοθεί τον Φεβρουάριο βάσει διορίας παράδοσης. Στη συνέχεια θα προχωρήσουμε στη μελέτη και το σχεδιασμό ενός συγκροτήματος κατοικιών βασισμένοι στην έρευνα μας. Όλη η διπλωματική εργασία αφού παρουσιαστεί και κατατεθεί θα αναρτηθεί και σε αυτό εδώ το ιστολόγιο. Σας ευχαριστώ εκ των προταίρων για την βοήθεια και τη συμμετοχή σας.

Ελίνα Ζαμπούνη